Diagnose

Kanker kan een levensbedreigende ziekte zijn of worden. Daarom is het schokkend of op z’n minst verontrustend om de diagnose kanker te krijgen.

Als werkgever kun je je werknemer al vanaf het begin steun geven, ook in de onzekere eerste periode. Dan is vaak nog niet duidelijk wat de behandeling gaat zijn en hoelang die gaat duren.

Emotionele ondersteuning bieden is op de eerste plaats menselijk. Daarnaast bouw je aan een betere relatie en wederzijds vertrouwen. Dat helpt om open te kunnen blijven communiceren. Het helpt later ook bij een succesvolle terugkeer naar werk.

Zo bied je emotionele ondersteuning:

• Toon interesse en betrokkenheid
• Luister en leef mee

Niet elke werknemer heeft behoefte aan emotionele ondersteuning van z’n leidinggevende of werkgever. Je peilt dit eenvoudig met de vraag: ‘Hoe gaat het met je?’

Reageert de werknemer uitgebreid, vraag dan door. Een heel kort antwoord betekent waarschijnlijk dat er, in ieder geval op dat moment, minder behoefte is aan jouw emotionele steun.

Het is belangrijk om het werk bespreekbaar te maken en te houden, ook in deze onzekere periode. Al voor de eerste behandelingen. Doe je dat niet, dan bestaat het gevaar dat jouw verwachtingen en die van je werknemer uit elkaar gaan lopen. Met duidelijke werkafspraken schep je de voorwaarden voor goed en prettig contact in elke volgende fase.

Zo maak je werk bespreekbaar:

• Je legt uit waarom het zo belangrijk is om het werk bespreekbaar te houden. En maakt nog voor de eerste behandeling concrete afspraken. Over het informeren van collega’s, bijvoorbeeld. Of over het betrokken blijven bij lopende zaken.
• Maak ook afspraken hoe jullie contact houden. Een goede afspraak is bijvoorbeeld dat jullie op vaste momenten contact met elkaar hebben, tijdens de hele behandelperiode van je werknemer.

Belangrijk bij het gesprek:

• Formuleer het doel van het gesprek.
• Geef de regie zo veel mogelijk aan de werknemer.
• Doe geen aannames, maar stel open vragen. Bijvoorbeeld ‘Wat heb je nodig?’ Of: ‘Wat kunnen wij voor je doen?’
• Luister actief naar de antwoorden. Vat het gesprek af en toe samen en check of je je werknemer goed begrepen hebt.
• Vat gemaakte afspraken aan het einde samen.
• Zet de afspraken op de mail of gebruik de checklist ‘In gesprek voordat de behandeling start’. 

Het interactieve filmpje op deze pagina geeft meer handvatten voor een goed gesprek in deze fase.

Gebruik de checklist hieronder voor het gesprek met je werknemer. Zo weet je zeker dat je niets vergeet.

Ook praktisch kun je direct na de diagnose al veel betekenen voor je werknemer. Bespreek bijvoorbeeld samen hoe flexibel de werktijden zijn. Zodat de werknemer met een gerust hart ziekenhuisbezoeken in kan plannen.

Zo bied je praktische hulp:

Als werkgever zijn er verschillende manieren waarop je praktische hulp kunt bieden. Denk bijvoorbeeld aan:

• tijdelijk taken aan collega’s overdragen
• (meer) thuiswerken mogelijk maken
• eerder/later starten

Ga vooraf intern na wat de mogelijkheden zijn. Bespreek daarna met je werknemer hoe je hem of haar praktisch kunt ondersteunen.

Iemand met kanker voelt zich niet altijd ziek, maar mentaal doet de diagnose vaak veel met iemand. Peil eerst of de werknemer mentaal in staat is om te werken. En maak daarna pas afspraken over werk. 

Zo beoordeel je wat je werknemer aankan: 
Doe geen aannames. Vraag je werknemer welke rol werk op dit moment speelt in zijn of haar leven. De ene werknemer heeft bijvoorbeeld tijd voor zichzelf nodig. Een ander wil juist graag werken, voor de afleiding. 

Bekijk verschillen tussen werknemers 

De bedrijfsarts helpt

Neem contact op met de bedrijfsarts. Er zijn veel vormen van kanker en goede begeleiding is maatwerk: hoe eerder de begeleiding start, hoe beter. De bedrijfsarts of een bedrijfsarts consulent oncologie (BACO) kan goed inschatten wat je werknemer lichamelijk en geestelijk aankan. En kan jou en je werknemer gericht advies geven. Een driegesprek van leidinggevende, werknemer en bedrijfsarts is aan te raden. 

De eerste dagen en weken na de diagnose moet je werknemer misschien even niet aan werk denken. Mentaal kan er tijd nodig zijn om de diagnose te verwerken. Praktisch gezien is er vaak ook tijd nodig voor verdere onderzoeken in het ziekenhuis. In de weken erna kan het zijn dat werk weer belangrijk wordt, bijvoorbeeld voor het contact met collega’s. 

Zo bepaal je samen het verlof: 
Bespreek samen of je werknemer tijd nodig heeft, of voorlopig blijft werken. Reageer zo empathisch en flexibel mogelijk. Dat is niet alleen menselijk, maar ook op de lange termijn verstandig. Want nu pushen beïnvloedt de werkhervatting straks negatief.